By سارا اوحدی اخرین بروزرسانی در تاریخ ژوئن 29, 2026 توسط سارا اوحدی
یادداشت جدیدی از دفتر بازرسی کل ناسا فاش کرده است که چگونه قطعات اصلی سختافزاری برنامه آرتمیس به اجزای پرهزینه ماموریتهای قمری تبدیل شدهاند که دیگر با برنامههای جدید این آژانس برای بازگشت فضانوردان به ماه همسو نیستند و از آن زمان لغو شدهاند. بر اساس این گزارش، سرمایهگذاری نهایی ناسا در سختافزار لغو شده که در ابتدا با مبلغ ۲.۹ میلیارد دلار قرارداد بسته شده بود، تا زمان توقف کار به ۵.۹ میلیارد دلار رسیده است.
تغییر استراتژی آرتمیس؛ اولین فرود سرنشیندار به آرتمیس ۴ موکول شد
ناسا اوایل امسال در رویداد «روز احتراق» خود، از یک تغییر اساسی در برنامههای آرتمیس خبر داد و اهداف ماموریت خود را به منظور سادهسازی اعزام فضانوردان به سطح ماه و سادهسازی معماری مورد نیاز برای رساندن آنها به آنجا، بازسازی کرد. از همه مهمتر اینکه اولین فرود سرنشیندار این برنامه بر روی ماه از ماموریت «آرتمیس ۳» به «آرتمیس ۴» تغییر یافت و انواع ارتقاء یافته موشک «سیستم پرتاب فضایی»(SLS) ناسا به یک طراحی واحد و یکنواخت تغییر یافت. ایستگاه فضایی گیتوی(Gateway) که برای مدار ماه برنامهریزی شده بود نیز به نفع تمرکز بیشتر بر ایجاد پایگاهی در سطح ماه لغو شد و این تغییر، ردی از سختافزارهای گرانقیمت از جمله مرحله بالایی اکتشاف(EUS) ارتقاء یافته موشک SLS و آداپتوری که قرار بود آن را به موشک SLS، یک برج پرتاب بزرگتر و ماژول پایگاه سکونت و لجستیک(HALO) گیتوی متصل کند، بر جای گذاشت.
هزینههای سرسامآور و تأخیرهای طولانی در توسعه؛ از EUS تا ML-2
گزارش دفتر بازرسی کل ناسا، افزایش هزینهها و تأخیرهای توسعهای برای هر یک از قطعات سختافزاری لغو شده را شرح میدهد. EUS ساخت بوئینگ که برای نسخههای بزرگتر و آینده SLS در نظر گرفته شده بود، با قراردادی ۹۶۲ میلیون دلاری در فوریه ۲۰۱۷ کلید خورد و تاریخ تحویل آن مارس ۲۰۲۱ تعیین شد، اما در مارس ۲۰۲۶، بوئینگ هنوز EUS را تحویل نداده بود و نمیتوانست زمان مورد انتظار برای انجام این کار را مشخص کند. تخصیص EUS در قرارداد بوئینگ به نزدیک به ۲ میلیارد دلار افزایش یافته بود و این شرکت تخمین میزد که این رقم با تکمیل پروژه به ۳.۷ میلیارد دلار افزایش یابد. همچنین آداپتور مرحله جهانی(USA) که توسط شرکت داینتیکس(Dynetics) طراحی شده بود، با قراردادی ۱۳۱ میلیون دلاری در سال ۲۰۱۷ آغاز شد و تا زمان توقف کار در فوریه ۲۰۲۶، این رقم به ۳۵۳ میلیون دلار رسیده بود و پیشبینی میشد تا ۴۹۷ میلیون دلار افزایش یابد. پرتابگر سیار ۲(ML-2) نیز که توسط شرکت بچتل نشنال ساخته میشد، از ۳۸۳ میلیون دلار در ژوئن ۲۰۱۹ به ۱.۶ میلیارد دلار در اوایل ۲۰۲۶ رسید و انتظار میرفت هزینهها به ۲ میلیارد دلار برسد.
مشکلات فنی و مدیریتی؛ از خوردگی گسترده HALO تا سوءمدیریت ناسا
ماژول HALO برای ایستگاه فضایی گیتوی نیز یکی دیگر از تلفات برنامههای تغییر یافته آرتمیس بود که مشکلات فنی و مدیریتی آن را در بر گرفت. پس از تحویل ماژول از ایتالیا در آوریل ۲۰۲۵، شرکت نورثروپ گرامن خوردگی گستردهای را در سراسر ماژول کشف کرد. قرارداد ناسا برای HALO با مبلغ ۱۸۷ میلیون دلار در سال ۲۰۱۹ آغاز شد که تا سپتامبر ۲۰۲۴ به ۱.۸ میلیارد دلار و تا زمان توقف کار در آوریل ۲۰۲۶ به ۱.۹ میلیارد دلار رسید. دفتر بازرسی کل ناسا بخشی از تقصیر سوء مدیریت HALO را متوجه ناسا دانست و اعلام کرد که ناسا انتظارات غیرواقعی را بر پیشرفت نورثروپ گرامن تحمیل کرده و برنامههای غیرواقعی ممکن است منجر به تصمیمات مهندسی غیربهینه در طول توسعه شده باشد. ناسا در پاسخ به این گزارش، ضمن اذعان به نقش تغییر پارامترهای ماموریت، کمبود منابع و مسائل مربوط به هر پیمانکار در افزایش هزینهها و تأخیرها، تأکید کرد که بازسازی آرتمیس به طور خاص برای دور کردن آژانس از چنین رویههای پرهزینهای طراحی شده است. ناسا در حال حاضر سال ۲۰۲۸ را برای اولین فرود قمری در ماموریت «آرتمیس ۴» هدف قرار داده است و اگر این آژانس برنامههای ماموریت خود را بازسازی نمیکرد، هدف ناسا برای فرود فضانوردان روی ماه قبل از پایان دهه به احتمال زیاد غیرقابل دستیابی میبود.