اخرین بروزرسانی در تاریخ آذر 1, 1405 توسط سارا اوحدی
در بسیاری از پروژه های صنعتی، طراحی یک قطعه با تهیه مدل سه بعدی به پایان نمی رسد. ممکن است قطعه از نظر ظاهری کاملا درست باشد، اما هنگام ساخت مشخص شود که ضخامت بعضی قسمت ها مناسب نیست، اتصالات به درستی در کنار هم قرار نمی گیرند یا روش انتخاب شده نمی تواند دقت مورد انتظار را تامین کند. چنین مشکلاتی معمولا زمانی هزینه بر می شوند که طراحی بدون توجه به شرایط واقعی تولید انجام شده باشد.
این مسئله در طراحی قطعات سفارشی، بازطراحی اجزای صنعتی و ساخت نمونه های اولیه اهمیت زیادی دارد. برای مثال، در پروژه هایی که تولید محدود قطعات پلیمری یا ساخت نمونه اولیه مدنظر است، استفاده از خدمات پرینت سه بعدی فیلامنتی FDM می تواند یکی از گزینه های قابل بررسی باشد؛ البته انتخاب این روش باید با توجه به هندسه قطعه، جنس مورد نیاز و شرایط عملکردی آن انجام شود.
طراحی برای تولید چیست و چه اهمیتی دارد؟
طراحی برای تولید یا Design for Manufacturing رویکردی است که در آن قابلیت ساخت قطعه از همان مراحل اولیه طراحی بررسی می شود. در این روش، طراح تنها به شکل ظاهری و عملکرد محصول توجه نمی کند؛ بلکه محدودیت های فرآیند تولید، نوع ماده، ابزارهای مورد استفاده و هزینه ساخت را نیز در نظر می گیرد.
برای مثال، اگر قرار باشد قطعه ای با پرینت سه بعدی FDM ساخته شود، ضخامت دیواره ها، جهت قرارگیری قطعه روی صفحه چاپ، محل ساپورت ها و نحوه اتصال بخش های مختلف باید در طراحی لحاظ شوند. رعایت این موارد می تواند از اصلاحات غیرضروری جلوگیری کند و احتمال موفقیت نمونه اولیه را افزایش دهد.

چرا یک طراحی مناسب برای همه روش های تولید قابل استفاده نیست؟
هندسه ای که برای ماشین کاری CNC مناسب است، لزوما بهترین طراحی برای قالب گیری تزریقی یا پرینت سه بعدی نیست. در ماشین کاری، دسترسی ابزار برش به سطوح مختلف اهمیت دارد؛ در قالب گیری تزریقی، عواملی مانند زاویه خروج، ضخامت یکنواخت دیواره و نحوه جریان مواد بررسی می شوند. در ساخت افزایشی نیز محدودیت های مربوط به لایه گذاری و ساپورت اهمیت پیدا می کنند.
به همین دلیل، انتخاب روش ساخت باید پیش از نهایی شدن مدل انجام شود. گاهی با تغییر محل یک اتصال، اصلاح ضخامت یا تقسیم قطعه به چند بخش، می توان امکان تولید آن را فراهم کرد. این تغییرات باید با توجه به عملکرد نهایی انجام شوند و صرفا برای آسان تر شدن ساخت، نباید ویژگی های ضروری قطعه را حذف کنند.
مقایسه روش های مختلف تولید قطعات
برای انتخاب فرآیند ساخت، باید کاربرد قطعه، تیراژ، جنس ماده و دقت مورد نیاز را در کنار هم بررسی کرد. هیچ روشی برای تمام پروژه ها بهترین گزینه نیست و ممکن است یک فناوری برای نمونه سازی مناسب باشد، اما برای تولید انبوه توجیه اقتصادی نداشته باشد.
| روش تولید | کاربردهای قابل بررسی | ملاحظات طراحی |
|---|---|---|
| پرینت سه بعدی FDM | نمونه اولیه، قطعات پلیمری سفارشی و تولید محدود | جهت چاپ، اتصال لایه ها و انتخاب فیلامنت |
| پرینت سه بعدی رزینی | قطعات ظریف و دارای جزئیات زیاد | نوع رزین، ابعاد قطعه و شرایط پس از چاپ |
| ماشین کاری CNC | قطعات دقیق و تولید از مواد خام | دسترسی ابزار، هندسه و میزان برداشت ماده |
| قالب گیری تزریقی | تولید تعداد بالای قطعات پلاستیکی مشابه | طراحی قالب، زاویه خروج و تیراژ اقتصادی |
این مقایسه یک راهنمای اولیه است و جایگزین بررسی فنی پروژه نمی شود. برای مثال، ممکن است ساخت یک نمونه با FDM منطقی باشد، اما پس از تایید طراحی و افزایش تیراژ، استفاده از قالب تزریق پلاستیک انتخاب مناسب تری باشد.
پرینت سه بعدی FDM چگونه قطعه را می سازد؟
در فناوری FDM، فیلامنت پلیمری وارد نازل گرم شده و پس از ذوب شدن، به صورت مسیرهای متوالی روی صفحه ساخت قرار می گیرد. این مسیرها لایه به لایه روی هم تشکیل می شوند تا هندسه مورد نظر ایجاد شود. به همین دلیل، برخلاف بسیاری از روش های سنتی که ماده از یک قطعه خام برداشته می شود، در این روش ساخت با اضافه شدن ماده انجام می گیرد.

این شیوه ساخت امکان تولید بسیاری از هندسه های سفارشی را بدون نیاز به قالب اختصاصی فراهم می کند. با این حال، قطعه FDM از لایه های متصل به یکدیگر تشکیل شده است و ویژگی های مکانیکی آن می تواند به جهت چاپ، تنظیمات ساخت، نوع فیلامنت و طراحی هندسی وابسته باشد. بنابراین، صرف آماده بودن فایل سه بعدی به معنای آماده بودن آن برای چاپ نیست.
جهت چاپ چه تاثیری بر استحکام قطعه دارد؟
یکی از نکات مهم در طراحی قطعات FDM، جهت قرارگیری آن ها روی صفحه چاپ است. چون قطعه از لایه های متوالی تشکیل می شود، مقاومت آن در تمام جهت ها لزوما یکسان نیست. در بسیاری از شرایط، اتصال میان لایه ها نسبت به مقاومت در امتداد مسیرهای چاپ حساس تر است.
برای مثال، اگر یک قطعه تحت نیروی خمشی قرار بگیرد، جهت قرارگیری آن می تواند بر احتمال جدا شدن لایه ها اثر بگذارد. به همین دلیل، طراح باید جهت نیروهای واردشده به قطعه را بشناسد و با توجه به آن، جهت ساخت، ضخامت دیواره ها و ساختار داخلی را تعیین کند. این تصمیم گاهی از افزایش بی هدف درصد پرشدگی قطعه موثرتر است.
انتخاب فیلامنت باید بر اساس کاربرد قطعه انجام شود
مواد مصرفی در FDM ویژگی های یکسانی ندارند. PLA برای بسیاری از نمونه های اولیه و قطعاتی که در شرایط حرارتی یا مکانیکی سخت قرار نمی گیرند، قابل استفاده است. PETG در برخی کاربردها ترکیبی مناسب از استحکام و انعطاف پذیری فراهم می کند و ABS و ASA برای پروژه هایی که به مقاومت حرارتی یا شرایط محیطی متفاوت نیاز دارند، قابل بررسی هستند.
TPU برای قطعات انعطاف پذیر و Nylon برای برخی کاربردهای مهندسی که ویژگی های مکانیکی و مقاومت سایشی اهمیت دارند، استفاده می شوند. البته انتخاب نهایی فقط به نام ماده وابسته نیست؛ شرایط چاپ، رطوبت نگهداری فیلامنت، طراحی قطعه و شرایط کاری آن نیز باید بررسی شوند. برای مثال، Nylon به دلیل جذب رطوبت به نگهداری و آماده سازی مناسب نیاز دارد.

ضخامت دیواره و ساختار داخلی چه نقشی در کیفیت قطعه دارند؟
ضخامت دیواره یکی از عوامل موثر بر کیفیت و استحکام قطعات چاپ شده است. اگر دیواره بیش از اندازه نازک باشد، ممکن است قطعه در برابر نیروهای مورد انتظار عملکرد مناسبی نداشته باشد. از طرف دیگر، افزایش بی دلیل ضخامت نیز می تواند مصرف ماده و زمان ساخت را بیشتر کند، بدون آنکه به همان نسبت بهبود عملکرد ایجاد شود.
ساختار داخلی یا Infill نیز باید با کاربرد قطعه هماهنگ باشد. یک قطعه تزئینی به تراکم داخلی مشابه یک نگهدارنده تحت بار نیاز ندارد. انتخاب درصد و الگوی پرشدگی باید بر اساس نیروهای واردشده، هندسه قطعه و محدودیت های ساخت انجام شود؛ نه صرفا بر اساس یک تنظیم ثابت برای تمام سفارش ها.
تلرانس ابعادی و مونتاژ؛ نکاتی که باید پیش از چاپ بررسی شوند
در قطعاتی که قرار است به یکدیگر متصل شوند، دقت ابعادی اهمیت زیادی دارد. اگر دو قطعه بدون در نظر گرفتن تلرانس مناسب طراحی شوند، ممکن است پس از چاپ به سختی در یکدیگر قرار بگیرند یا اتصال آن ها بیش از اندازه آزاد باشد. این مسئله در سوراخ ها، محل پیچ ها، شیارها و اتصالات کشویی بیشتر دیده می شود.
در طراحی برای FDM باید محدودیت های ابعادی فرآیند و رفتار ماده در زمان ساخت در نظر گرفته شوند. بهتر است برای اتصالات حساس، پیش از چاپ نسخه کامل، نمونه آزمایشی از بخش اتصال تولید شود. این کار امکان اصلاح ابعاد را فراهم می کند و از صرف زمان و مواد برای ساخت قطعه ای که به درستی مونتاژ نمی شود جلوگیری خواهد کرد.
پرینت سه بعدی چه زمانی از روش های سنتی مناسب تر است؟
پرینت سه بعدی زمانی ارزش بررسی دارد که ساخت نمونه اولیه، تولید سفارشی یا تهیه تعداد محدودی قطعه مورد نیاز باشد. حذف نیاز به قالب اختصاصی در شروع پروژه، امکان تغییر سریع مدل و ساخت هندسه های پیچیده از جمله ویژگی هایی است که این فناوری را برای توسعه محصول و نمونه سازی جذاب می کند.
اما این مزایا به معنای مناسب بودن پرینت سه بعدی برای تمام تیراژها نیست. اگر قرار باشد تعداد زیادی قطعه یکسان تولید شود، باید هزینه مواد، زمان چاپ، ظرفیت دستگاه و هزینه روش های جایگزین نیز مقایسه شوند. گاهی بهترین مسیر این است که نمونه اولیه با پرینت سه بعدی ساخته شود و پس از تایید طراحی، تولید انبوه با روش دیگری انجام بگیرد.
مهندسی معکوس چگونه مسیر تولید قطعات را فراهم می کند؟
در بسیاری از پروژه های صنعتی، نمونه فیزیکی یک قطعه وجود دارد اما فایل سه بعدی یا نقشه مهندسی آن در دسترس نیست. ممکن است قطعه قدیمی باشد، نمونه جایگزین آن در بازار پیدا نشود یا لازم باشد برای هماهنگی با دستگاه جدید تغییراتی در آن اعمال شود. در چنین شرایطی، مهندسی معکوس به تهیه مدل دیجیتال از نمونه موجود کمک می کند.
بسته به شکل و پیچیدگی قطعه، می توان از اندازه گیری مهندسی، اسکن سه بعدی و مدل سازی CAD استفاده کرد. پس از تهیه مدل، ابعاد حساس، محل اتصالات و ویژگی های عملکردی بررسی می شوند تا نسخه دیجیتال صرفا بازنمایی ظاهری قطعه نباشد و امکان اصلاح و تولید آن نیز وجود داشته باشد.
اسکن سه بعدی به تنهایی برای بازتولید قطعه کافی نیست
اسکن سه بعدی اطلاعات هندسی سطح قطعه را ثبت می کند، اما خروجی اسکن در بسیاری از موارد مستقیما یک مدل مهندسی قابل ویرایش نیست. فایل های حاصل ممکن است به شکل ابر نقاط یا مش باشند و برای استفاده در طراحی و تولید به پردازش و بازسازی نیاز داشته باشند.
در مرحله بعد، مهندس طراح باید سطوح، ابعاد، ویژگی های هندسی و نقاط اتصال را بررسی کند و در صورت نیاز مدل CAD قابل ویرایش تهیه کند. سپس می توان درباره اصلاح طراحی و انتخاب روش ساخت تصمیم گرفت. این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هدف از مهندسی معکوس فقط تهیه یک تصویر سه بعدی از قطعه نیست، بلکه آماده کردن اطلاعات لازم برای بازطراحی و تولید آن است.
از طراحی تا ساخت نمونه اولیه؛ چرا ارزیابی مرحله ای اهمیت دارد؟
پس از آماده شدن مدل، بهتر است پیش از ساخت نسخه نهایی، بخش های حساس پروژه بررسی شوند. در قطعاتی که چند اتصال مهم دارند، می توان ابتدا نمونه ای از محل اتصال تولید کرد. در محصولاتی که ابعاد کلی اهمیت دارد نیز ساخت نمونه اولیه امکان بررسی تناسب قطعه با فضای نصب و سایر اجزا را فراهم می کند.
پس از ارزیابی نمونه، اصلاحات لازم در مدل انجام می شود و نسخه بعدی برای ساخت آماده خواهد شد. این چرخه طراحی، ساخت، بررسی و اصلاح به ویژه در پروژه هایی که هنوز مشخصات نهایی محصول تثبیت نشده، کاربرد دارد. تعداد دفعات نمونه سازی به پیچیدگی پروژه و میزان ریسک طراحی وابسته است.

پیش از سفارش طراحی و ساخت چه اطلاعاتی لازم است؟
برای ارزیابی یک پروژه، بهتر است کاربرد قطعه، شرایط استفاده، تعداد مورد نیاز و ویژگی های فنی آن مشخص باشد. اگر فایل سه بعدی یا نقشه مهندسی وجود دارد، ارسال آن می تواند بررسی را ساده تر کند؛ در غیر این صورت، تصاویر واضح یا نمونه فیزیکی نیز نقطه شروع مناسبی هستند.
اطلاعاتی مانند ابعاد حساس، جنس مورد انتظار، دمای کاری، نوع نیروهای واردشده و نحوه اتصال به سایر اجزا به انتخاب روش تولید کمک می کنند. هرچه این اطلاعات دقیق تر باشند، امکان انتخاب متریال مناسب، طراحی قابل تولید و برآورد واقع بینانه تر زمان و هزینه فراهم می شود.
خدمات طراحی و ساخت قطعات در آراد دیزاین
دفتر طراحی و فنی مهندسی آراد دیزاین www.araddesign3d.com در زمینه اسکن سه بعدی، طراحی و مهندسی معکوس و پرینت سه بعدی فعالیت می کند. در پروژه هایی که فایل طراحی آماده وجود ندارد، امکان بررسی نمونه فیزیکی و تهیه مدل دیجیتال متناسب با نیاز پروژه وجود دارد. پس از تکمیل طراحی نیز روش ساخت با توجه به هندسه، جنس و کاربرد قطعه بررسی می شود.
خدمات پرینت سه بعدی این مجموعه شامل فناوری های FDM و رزینی است. اگر برای طراحی یک قطعه جدید، بازسازی نمونه موجود یا ساخت نمونه اولیه به بررسی تخصصی نیاز دارید، می توانید تصاویر، فایل یا توضیحات پروژه را برای ارزیابی اولیه ارسال کنید.
برای بررسی پروژه و دریافت مشاوره با آراد دیزاین در ارتباط باشید.
واتساپ: 09902400835
این مطلب یک رپورتاژ آگهی است و محتوای آن ماهیت تبلیغاتی دارد. مجله خبری اوقات خوش مسئولیتی در قبال صحت اطلاعات، نظرات و ادعاهای مطرحشده در این رپورتاژ ندارد و هرگونه مسئولیت حقوقی، مالی یا علمی مرتبط بر عهده آگهیدهنده میباشد.