By سارا اوحدی اخرین بروزرسانی در تاریخ ژوئن 1, 2025 توسط سارا اوحدی
شهرستان ملایر در استان همدان، امسال شاهد افزایش ۳۰ درصدی برداشت گل محمدی نسبت به سال گذشته است. این شهرستان که به عنوان قطب تولید گل محمدی در منطقه شناخته میشود، پیشبینی میکند که حدود ۷۰۰ تن از این محصول ارزشمند را از مزارع خود برداشت کند. این رشد قابل توجه، نشانهای از پویایی کشاورزی و اهمیت رو به رشد کشت گل محمدی در این منطقه است.
گسترش سطح زیر کشت و جایگاه ملایر در استان
مدیر جهاد کشاورزی ملایر اعلام کرد که سطح زیر کشت گل محمدی در این شهرستان از ۱۴۳ هکتار در سال گذشته به ۱۹۷ هکتار در سال جاری افزایش یافته است. این گسترش، ملایر را با ۴۵ درصد از کل سطح زیر کشت گل محمدی استان همدان، در رتبه نخست قرار داده است. این آمار نشاندهنده استقبال کشاورزان از کشت این گیاه و شرایط اقلیمی مناسب ملایر برای پرورش آن است.
علیرضا زنگنه، با اشاره به فعالیت بیش از ۷۰ بهرهبردار در زمینه گل محمدی در این شهرستان، تصریح کرد که برداشت این محصول از اوایل خرداد آغاز شده و تا پایان خرداد ادامه خواهد داشت. این دوره برداشت کوتاه و متمرکز، نیازمند برنامهریزی دقیق و همکاری بهرهبرداران است.
فرآوری و صادرات: ارزش افزوده گل محمدی ملایر
از مجموع گل محمدی تولیدی در ملایر، ۴۰ درصد به گلاب تبدیل میشود که این فرآیند، ارزش افزوده قابل توجهی به محصول خام اضافه میکند. ۶۰ درصد باقیمانده نیز به صورت غنچه و گل خشک به سایر استانها ارسال میشود. این توزیع هوشمندانه، نشاندهنده بازار متنوع و تقاضای گسترده برای این محصول است.
علاوه بر بازار داخلی، غنچهها و گلهای خشک گل محمدی ملایر حتی به کشور آلمان نیز صادر میشوند که نشان از کیفیت بالای محصول و پتانسیل صادراتی آن دارد. واحد فرآوری گل محمدی واقع در روستای «خردمند» ملایر، یکی از دو واحد فعال در سطح استان همدان است که با تولید محصولاتی نظیر گلاب، گل خشک و غنچه خشک، نقش مهمی در زنجیره ارزش این صنعت ایفا میکند. این واحدها به عنوان مراکز اصلی فرآوری، به افزایش بهرهوری و درآمدزایی منطقه کمک شایانی میکنند.
گل محمدی: راهکاری پایدار در مواجهه با چالش کمآبی
در شرایطی که بحران کمآبی به یکی از چالشهای اساسی بخش کشاورزی کشور تبدیل شده است، توجه به کشت محصولات کمآببر و با صرفه اقتصادی بالا، بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. در این میان، گل محمدی به عنوان یک گیاه مقاوم به خشکی و کمآببر، جایگاه ویژهای در الگوی کشت استان پیدا کرده است. این ویژگیها، آن را به گزینهای ایدهآل برای کشاورزان مناطق با محدودیت منابع آبی تبدیل میکند.
مدیر جهاد کشاورزی ملایر تاکید کرد که شهرستان ملایر، با برخورداری از اقلیم مناسب و استقبال کشاورزان، به قطب تولید گل محمدی در منطقه تبدیل شده است. ملایر با بیش از ۴۰۰ تن تولید سالیانه، حدود ۴۴ درصد از کل تولید گل محمدی استان همدان را به خود اختصاص داده است.
مزایای اقتصادی و اجتماعی گل محمدی
مقاومت بالای گل محمدی در برابر خشکسالی و آفات، نیاز آبی پایین و امکان بهرهبرداری اقتصادی در مدت زمان کوتاه، از جمله عواملی هستند که این گیاه را به گزینهای مناسب برای کشاورزان تبدیل کردهاند. فرآوردههای متنوع این گیاه از جمله گلاب، اسانس و گلبرگ خشک، در صنایع غذایی، دارویی و عطرسازی کاربرد گستردهای دارند. این تنوع در کاربرد، نه تنها به افزایش درآمد کشاورزان کمک میکند، بلکه زمینهساز اشتغال و درآمدزایی در مناطق روستایی نیز شده است. کشت و فرآوری گل محمدی، به عنوان یک صنعت بومی، نقش مهمی در توسعه اقتصادی و اجتماعی این مناطق ایفا میکند.
با توجه به این رشد و توسعه، آیا میتوان انتظار داشت که گل محمدی به یکی از محصولات استراتژیک کشاورزی استان همدان تبدیل شود و نقش پررنگتری در اقتصاد ملی ایفا کند؟